Upadłość konsumencka a wspólnota majątkowa – co trzeba wiedzieć?

Upadłość konsumencka to skuteczny sposób na rozwiązanie problemów z nadmiernym zadłużeniem. W praktyce oznacza to sprzedaż majątku dłużnika przez syndyka i ustalenie planu spłaty. Wiele osób zastanawia się jednak, co dzieje się z majątkiem wspólnym małżonków, gdy tylko jedno z nich decyduje się na ogłoszenie upadłości. To szczególnie ważne w przypadku, gdy małżeństwo pozostaje w ustroju wspólności majątkowej.

Upadłość konsumencka a wspólnota majątkowa małżeńska

W przypadku małżeństwa, które nie zawarło intercyzy, obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Obejmuje on m.in.:

• wynagrodzenie za pracę

• dochody z działalności gospodarczej (jeśli była prowadzona przed upadłością)

• środki zgromadzone na rachunkach bankowych

• nieruchomości i ruchomości nabyte po ślubie

Z chwilą ogłoszenia upadłości konsumenckiej przez jednego z małżonków powstaje z mocy prawa rozdzielność majątkowa. Nie trzeba składać żadnych dodatkowych wniosków – sąd upadłościowy automatycznie znosi wspólnotę majątkową w dniu wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

Co wchodzi do masy upadłości?

Do masy upadłości trafia cały majątek wspólny małżonków zgromadzony do dnia ogłoszenia upadłości, np.:

• dom lub mieszkanie (lub inna nieruchomość) – nawet jeśli w księdze wieczystej figuruje tylko jeden małżonek

• samochód – nawet, jeśli zarejestrowany jest na współmałżonka

• oszczędności

• meble i sprzęt AGD (jeśli ich wartość przewyższa zwykłe potrzeby domowe)

Do masy upadłościowej nie trafia:

• majątek osobisty współmałżonka (np. rzeczy nabyte przed ślubem, darowizny, spadki, przedmioty osobistego użytku)

• wynagrodzenie współmałżonka uzyskane po ogłoszeniu upadłości

Czy współmałżonek może się bronić przed utratą majątku przy ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?

Tak. Współmałżonek dłużnika ma prawo zgłosić sprzeciw wobec uznania określonego majątku za wspólny, jeżeli uzna, że powinien on być jego majątkiem osobistym. Może również dochodzić swoich roszczeń w stosunku do masy upadłości, np. w przypadku pożyczki udzielonej małżonkowi, który ogłosił upadłość – ale tylko w przypadku ograniczeniu wspólnoty majątkowej.

Jeśli wspólność majątkowa została zniesiona wcześniej przez intercyzę, sąd i syndyk będą badać, czy nie doszło do działań zmierzających do pokrzywdzenia wierzycieli. W praktyce oznacza to analizę, czy rozdzielność majątkowa nie została ustanowiona tuż przed złożeniem wniosku o upadłość.

Upadłość konsumencka a wspólnota majątkowa – co się dzieje ze wspólnym mieszkaniem?

Najczęściej nieruchomość również wchodzi do masy upadłości. Może zostać sprzedana przez syndyka, nawet jeśli zamieszkuje ją małżonek i dzieci osoby zadłużonej. W takiej sytuacji syndyk po sprzedaży nieruchomości musi jednak rozliczyć się z małżonkiem dłużnika i wypłacić mu połowę wartości udziału przypadającego z tytułu majątku wspólnego. To jednak następuje po spieniężeniu składników majątku, co w praktyce może oznaczać konieczność opuszczenia domu lub mieszkania.

Jak przygotować się do upadłości konsumenckiej w małżeństwie?

Decyzja o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej wymaga rozważenia skutków dla współmałżonka. Dlatego przed złożeniem wniosku warto:

• dokładnie przeanalizować strukturę majątku

• ustalić, co jest majątkiem wspólnym, a co osobistym

• zastanowić się, czy istnieje możliwość zawarcia intercyzy odpowiednio wcześnie (z zachowaniem zasad ochrony wierzycieli)

• skonsultować sytuację ze specjalistą

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej przez jednego z małżonków ma poważne konsekwencje dla wspólnego majątku. Syndyk może przejąć i sprzedać większość składników majątkowych objętych wspólnością majątkową. Dlatego przed podjęciem decyzji o upadłości warto zasięgnąć fachowej porady.

Radcy prawni Bydgoszcz pomogą w analizie sytuacji majątkowej, ocenią ryzyko i przeprowadzą Cię przez procedurę upadłości konsumenckiej, dbając o ochronę interesów Twoich i Twojej rodziny.